Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Podstawy termodynamiki technicznej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: BN0-DI>PTT
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy termodynamiki technicznej
Jednostka: Zakład Termodynamiki
Grupy: Przedmioty 2 sem. - energetyka, st. I-go stopnia (inż.)
Punkty ECTS i inne: 6.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Pełny opis:

W oparciu o podstawy termodynamiki technicznej opisuje się złożone zjawiska wykorzystywane w energetyce z uwzględnieniem podnoszenia efektywności instalacji. Tematyka podstawowych ćwiczeń rachunkowych i zajęć laboratoryjnych pozwala przybliżyć, a nawet nieco rozszerzyć tematykę wykładów. Zajęcia umożliwiają odpowiednio: nabycie prawidłowych nawyków przy prowadzeniu obliczeń i zdobycie praktycznych umiejętności niezbędnych w czasie wykonywania pomiarów cieplnych.

Treści kształcenia

- Podstawy termodynamiki fenomenologicznej: Energia, formy energii, przekształcenia energii; Substancja, ilość substancji, liczba Avogadra; Zamknięty i otwarty system termodynamiczny; Stan termodynamiczny, znamiona termodynamiczne, ciśnienie, temperatura, funkcje stanu, równowaga, Zerowa Zasada Termodynamiki; Przemiana, zjawiska quasi-statyczne, proces, funkcje przemiany i obieg termodynamiczny.

- Zasada Zachowania Energii: Działania termiczne, ciepło, system adiabatyczny, wymiana ciepła, przewodzenie, konwekcja, promieniowanie, wewnętrzne źródła ciepła; Działania mechaniczne, praca mechaniczna, praca granicy systemu, niemechaniczne formy pracy; I Zasada Termodynamiki; Bilans energetyczny układu przepływowego, entalpia, praca techniczna.

- System substancji czystej: substancja czysta, faza; Oddziaływania molekuł, stany skupienia, analiza zjawiska izobarycznego, stan nasycenia, stopień suchości, punkt krytyczny, punkt potrójny, wykresy T-v, P-v, P-T, P-T-v; Opis stanu - para mokra, para przegrzana, gaz, gaz rzeczywisty – gaz doskonały; Równanie stanu, równanie Clapeyrona, prawo Awogadro, indywidualna i uniwersalna stała gazowa, współczynnik ściśliwości, równanie van der Waalsa, parametry zredukowane, prawo stanów odpowiednich, inne równania stanu, stała Boltzmanna.

- Energia cieplna i entalpia: Ciepło właściwe gazów - rzeczywistych, półdoskonałych i doskonałych; związek miedzy ciepłami właściwymi; ciepło molowe gazów wg teorii kinetycznej; Mieszaniny gazowe: prawo Daltona, Prawo Amagata, ciśnienie cząstkowe, udziały składników, właściwości zastępcze mieszaniny.

- Przemiany gazów: przemiana politropowa, politropa techniczna, charakterystyczne przemiany gazowe, ich wykresy w układzie P-v, stan termodynamiczny w przemianach, praca i ciepło przemian charakterystycznych; Obiegi: praca i ciepło obiegu, obiegi lewo i prawobrzeżne - właściwości i funkcje, silniki cieplne, pompy ciepła, sprawność i współczynnik wydajności obiegu.

- Procesy odwracalne i nieodwracalne, źródła nieodwracalności, praca w procesach odwracalnych i nieodwracalnych, odwracalny cykl Carnota, sprawność i współczynnik wydajności obiegów nieodwracalnych, jakość źródeł energii, termodynamiczna skala temperatury; II Zasada Termodynamiki: silniki cieplne – sformułowanie Kelvina-Plancka, pompy cieplne – sformułowanie Clausiusa, perpetuum mobile.

- Entropia i jej właściwości: nierówność Clausiusa, definicja entropii, zmiana entropii systemu, bilans entropii - przenoszenie i generowanie entropii, układ T-s, zasada wzrostu entropii, fizyczny sens entropii, zastosowania pojęcia entropii; Układ T-s dla gazów doskonałych: entropia gazów doskonałych, przemiany charakterystyczne, przemiana izentropowa; Dyssypacja na wykresach P-v i T-s.

- Gazowe urządzenia energetyczne: obiegi porównawcze, techniczne znaczenie obiegu Carnota; Silniki: silniki tłokowe – obiegi: Otto–Beau de Rochas, Diesla, Seiligera–Sabathe, silniki przepływowe – obiegi: Braytona-Joule`a, Humphreya, regeneracja i podgrzewanie międzystopniowe – obiegi: Braytona-Joule`a, Ericsona, Stirlinga; Pompy cieplne - obieg Joule`a.

- Termodynamika przepływów: równanie ciągłości; uogólnione równanie Bernoulliego, znamiona statyczne, dynamiczne i spiętrzenia, przepływ przez kanały o zmiennym przekroju. Termodynamika spalania: substraty i produkty; Bilans substancji, zapotrzebowanie tlenu i powietrza, ilość spalin i skład spalin, punkt rosy spalin, stechiometria spalania; Bilans energii: ciepło spalania, wartość opałowa, sprawność spalania, temperatura spalin, dysocjacja; Urządzenia spalające: rodzaje, bilans energetyczny.

- Gazy wilgotne; określenie stanu, wilgotność bezwzględna, wilgotność względna, zawartość wilgoci, punkt rosy, równanie stanu, entalpia powietrza wilgotnego; Wykres i-X - konstrukcja i zawartość; Przemiany izobaryczne: ogrzewanie lub chłodzenie, mieszanie dwu mas wilgotnego powietrza, nawilżanie, suszenie, granica chłodzenia i jej zastosowanie w praktyce; Sprężanie i rozprężanie adiabatyczne - sucha i wilgotna adiabata.

- Właściwości pary mokrej i przegrzanej: Energia cieplna i entalpia w procesie parowania, równanie Clausiusa-Clapeyrona; Stan i funkcje stanu pary mokrej, przemiany charakterystyczne pary mokrej i przegrzanej, wykres h-s, tablice pary nasyconej i przegrzanej. Obieg Clausiusa-Rankine'a: obieg na parę nasyconą, zwiększanie sprawności obiegu, obieg na parę przegrzaną, przegrzew wtórny i podgrzew regeneracyjny, carnotyzacja obiegu, obieg rzeczywisty siłowni parowej, elektrownie wieloobiegowe. Obieg Lindego: wykres lgp-h, ciepła i efektywność obiegu, regeneracyjne dochładzanie skroplin, obieg nadkrytyczny, obieg rzeczywisty.

- Oznaczenia, jednostki, I Zasada Termodynamiki, termiczne równanie stanu. Kaloryczne równanie stanu, średnie ciepło właściwe. Przemiany gazów doskonałych. Obliczanie pracy, ciepła, zmian energii wewnętrznej, entalpii i entropii. Mieszaniny gazowe. Obliczanie ciepła właściwego i wykładnika izentropy mieszaniny. Obiegi porównawcze silników gazowych. obiegi porównawcze urządzeń parowych. Podstawowe obliczenia związane ze spalaniem paliw oraz przepływami jednowymiarowymi.

- Wprowadzenie, BHP, niedokładność pomiaru.

- Pomiar ciśnienia – sprawdzanie manometrów, cechowanie mikromanometrów.

- Pomiar temperatury – przyrządy do pomiaru temperatury, cechowanie termometrów, wyznaczanie dynamicznej charakterystyki czujników.

- Wyznaczanie zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia.

- Indykowanie sprężarki tłokowej, analiza wykresów indykatorowych.

- Pomiar wartości opałowej paliw gazowych.

- Pomiar wilgotności powietrza. Oznaczanie zawartości wilgoci.

Literatura:

Literatura wykorzystywana podczas zajęć wykładowych

Pudlik W. - Termodynamika - Skrypt Politechniki Gdańskiej w wersji elektronicznej, Gdańsk. - 2011

Çengel Y. A. - Introduction to Thermodynamics and Heat Transfer - McGraw-Hill Companies Inc.. - 1997

Szargut J. - Termodynamika stosowana - PWN, Warszawa. - 2005

Wiśniewski Stefan - Termodynamika techniczna - Warszawa : Wydaw.Nauk.PWN. - 2017

Literatura wykorzystywana podczas zajęć ćwiczeniowych/laboratoryjnych/innych

F. Wolańczyk - Termodynamika. Przykłady i zadania - Ofi. Wyd. Pol. Rzesz.. - 2011

R. Smusz, J. Wilk, F. Wolańczyk - Termodynamika. Repetytorium - Ofic. Wyd. Pol. Rzesz.. - 2010

B. Bieniasz - red. - Termodynamika. Laboratorium - Ofic. Wydawn. Pol. Rzesz.. - 2011

Praca zbior. pod red. T.R. Fodemskiego - Pomiary cieplne. Cz. I - WNT. - 2000

Literatura do samodzielnego studiowania

J. Szargut, A. Guzik, H. Górniak - Programowany zbiór zadań z termodynamiki technicznej - Wyd. 2., PWN Warszawa. - 1986

Madejski J. - Termodynamika techniczna - Ofic. Wyd. P. Rz., Wyd. IV. - 2000

Charun H. - Podstawy Termodynamiki Technicznej. Wykłady dla nieenergetyków - Politechnika Koszalińska. - 2008

Literatura uzupełniająca

S. Wiśniewski - Termodynamika techniczna - WNT. - 2012

J. Gąsiorowski, E. Radwański, J. Zagórski, M. Zgorzelski - Zbiór zadań z teorii maszyn cieplnych - WNT Warszawa. - 1978

R. Fodemski - red. - Podstawowe pomiary cieplne - WNT Warszawa. - 2000

Szymański W., Wolańczyk F. - Termodynamika powietrza wilgotnego - Oficyna Wyd. Pol. Rzeszowskiej. - 2008

S. Ocheduszko - Termodynamika stosowana - WNT Warszawa. - 1974

Publikacje naukowe

U. Florek; P. Gil; R. Smusz; M. Szewczyk - Urządzenie do oczyszczania obiektów ruchomych, zwłaszcza do osuszania lub odladzania oraz sposób sterowania tym urządzeniem - . - 2021

R. Gałek; P. Gil; M. Szewczyk; F. Wolańczyk - Urządzenia energetyczne: laboratorium - OFICYNA WYDAWNICZA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ. - 2020

U. Florek; P. Gil; R. Smusz; M. Szewczyk - Urządzenie do oczyszczania obiektów ruchomych, zwłaszcza do osuszania lub odladzania oraz sposób sterowania tym urządzeniem - . - 2019

M. Szewczyk - Analiza niepewności pomiarowej - OFICYNA WYDAWNICZA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ. - 2018

M. Szewczyk - Wyznaczanie wilgotności powietrza - OFICYNA WYDAWNICZA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ. - 2018

R. Gałek; P. Gil; M. Szewczyk; F. Wolańczyk - Efficiency of micro combined heat and power unit in real conditions - . - 2018

R. Gałek; P. Gil; P. Strzelczyk; M. Szewczyk - Measurement of solar radiation properties and thermal energy of the atmosphere in Rzeszow - . - 2018

K. de Groot; A. Kucaba-Piętal; J. Meyer; P. Rzucidło; R. Smusz; M. Szewczyk - In-flight investigations of the unsteady behaviour of the boundary layer with infrared thermography - . - 2017

P. Gil; K. Kiedrzyński; M. Szewczyk - Analiza właściwości gazu ziemnego w odniesieniu do procesu technologicznego w Borg Warner - . - 2017

Efekty uczenia się:

Student, który zaliczył modułFormy zajęć/metody dydaktyczne prowadzące do osiągnięcia danego efektu kształceniaSposoby weryfikacji każdego z wymienionych efektów kształcenia
Ma podstawową wiedzę o pojęciach i wielkościach fizycznych mających zastosowanie w opisie przemian energetycznych oraz stanu systemu termodynamicznego. Zna implikacje opisu termodynamicznego dla innych dziedzin nauki.wykład, ćwiczenia rachunkowe, laboratoriumkolokwium, sprawdzian pisemny, raport pisemny
Zna i potrafi określić właściwości oraz rozumie termodynamiczną analizę zjawisk zachodzących w gazach, parach, gazach wilgotnych i rzeczywistych. wykład, ćwiczenia rachunkowe, laboratoriumkolokwium, sprawdzian pisemny, raport pisemny
Zna i rozumie zastosowania termodynamiki w analizie urządzeń realizujących obiegi prawoobieżne i lewobieżne oraz urządzeń i zjawisk realizujących inne przemiany energetyczne.wykład, ćwiczenia rachunkowe, laboratoriumkolokwium, sprawdzian pisemny, raport pisemny
Zna i rozumie techniczną teorię spalania oraz termodynamiczne podstawy analizy zjawisk przepływowych.wykład, ćwiczenia rachunkowe, laboratoriumkolokwium, sprawdzian pisemny, raport pisemny
Rozwiązuje podstawowe zadania o tematyce zamieszczonej w module, dobiera właściwe zależności do wykorzystania w obliczeniach, wykorzystuje efektywnie własne notatki z wykładów i inne pomoce. ćwiczenia rachunkowekolokwium, obserwacja wykonawstwa
Objaśnia zasadę pomiaru, wykonuje pomiary wybranych wielkości fizycznych istotnych w termodynamice i ocenia wielkość ich niepewności. laboratoriumsprawdzian pisemny, raport pisemny

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-06-24
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Laboratorium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mariusz Szewczyk
Prowadzący grup: Krzysztof Kiedrzyński, Mariusz Szewczyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-27 - 2021-06-23
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Laboratorium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mariusz Szewczyk
Prowadzący grup: Krzysztof Kiedrzyński, Mariusz Szewczyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-26 - 2022-06-21
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Laboratorium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mariusz Szewczyk
Prowadzący grup: Sebastian Grosicki, Krzysztof Kiedrzyński, Mariusz Szewczyk, Maria Tychanicz-Kwiecień
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (zakończony)

Okres: 2023-02-25 - 2023-06-21
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Laboratorium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mariusz Szewczyk
Prowadzący grup: Sebastian Grosicki, Krzysztof Kiedrzyński, Robert Smusz, Mariusz Szewczyk, Maria Tychanicz-Kwiecień, Joanna Wilk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-24 - 2024-06-21
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Laboratorium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mariusz Szewczyk
Prowadzący grup: Mariusz Szewczyk, Maria Tychanicz-Kwiecień
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza.
al. Powstańców Warszawy 12
35-959 Rzeszów
tel: +48 17 865 11 00 https://prz.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-2 (2024-05-20)